Eğer freelance çalışıyorsanız yazılım konusunda maliyet oluşturmak hele ki tecrübeli değilseniz hiçte kolay değildir. Yok siz işi yapan değil işi veren müşteri iseniz, hele ki yazılım konusunda tecrübeniz yoksa maliyet korkulu rüyanız olabilir. Bu konuda tarafların çözüm üretebileceğine inandığım bir kaç öneriyi sizlerle paylaşmak istiyorum. Hem işveren şirket ya da kişiler, hemde iş yapan freelancerlar için verimli olabilir.
Örnek site iyi fikir, ama o kadar da iyi olmayabilir !
Bir site için maliyetler belirlenirken örnek site göstermek iyi bir aslında kötü bir fikir değildir. Bir giyim mağazasının e-ticaret altyapısını hazırlayacaksanız, ya da bir haber sitesi yapacaksanız/yaptıracaksanız benzer siteleri incelemekte fayda var. Fakat dikkatli olun, verdiğiniz örnek sitede ki bir kısmın aslında yazılımda olmasını istemiyor olabilirsiniz. Ama çokta önemsemeden yazılımı yaptıracağınız kişiye örnek site bu dediyseniz yazılımcı iş yükünü planlarken her kısmı dikkate alacaktır. Bu yüzden verdiğiniz örnek siteleri mutlaka eksi artıları ile değerlendirip isteğinizde belirtin. Yazılımınızda olsa da olur, olmasa da olur dediğiniz küçük bir detay yazılımcı için büyük bir yük olabilir ve size maliyet olarak döner.
Hiç aklınıza gelmeyenler şeyler var, sabırlı olun
Bir sitede görüp çok beğendiğiniz eposta listesi var. Ziyaretçileriniz epostalarını yazıp üye olabilecek, böylece sizde onlara epostalar göndererek sitenizden haberdar edebileceksiniz. Kötü bir fikir gibi durmuyor değil mi ? Ama biraz daha ucuza gelsin diye aldığınız hosting IP numaraları malesef bir sürü gereksiz mail atan diğer kullanıcıları yüzünden artık black list yani kara listede. Ne yazık ki gönderilen epostalar ziyaretçilerinizin spam filtrelerinden kurtulamayacak. Bu gibi durumları yazılımcının önceden öngörmesi her zaman mümkün değildir. Bu yüzden böyle durumlara karşı sabırlı olmalı ve çözüm üretilmesine odaklanmalısınız.
Malesef güvenlik büyük bir sorun ve maliyet unsuru !
Sitelerin birbiri ile etkileşimi digg, facebook, youtube gibi sitelerden video vb. içerik alışverişleri derken güvenli olması gereken yazılım öğelerinin sayısı hızla artıyor. Bunun dışında görsel metin editörü kullanmak bile kullanılabilirliği kullanıcı için arttırsa da yazılımda açık oluşturabiliyor. Üye şifrelerin tek yönlü şifrelenmesi gibi teknik durumlar artık şifre değişikliklerinde bile üyenin epostasından onay istemenin gerekmesi gibi bürokratik güvenlik önlemleri internet büyüdükçe daha fazla önem taşımaya başlıyor. Bu konuda mutlaka yazılımcınızın hatta başka yazılımcıların güvenlik önlemlerine kulak verin. Fakat unutmamanız gereken önemli nokta gerçekten korumamanız gereken hiçbir şeyi korumamaktır. Bu erişilebilirliğide kısıtlamak demek olabilir. Güvenlik ile arama motoru optimizasyonu arasında da denge kurmak gereklidir. Yani güvenlik konusunda yazılımın tüm boyutlarında rol alanlara görev düşmekte ki buna sizde dahilsiniz. Yazılımcınızdan bu konuda yazılıma özel tavsiyeler istemeyi unutmayın.
Yazılım tipine göre yazılım hakları değiştirilerek maliyet dengelenebilir !
Örnek sitenizi seçtiniz, güvenlik paradigmanızı kurdunuz ve aklınıza gelmeyenler başınıza geldi. Umduğunuzdan büyük bir meblağ yazılım maliyeti oluştu. Bu durumda müşteri olarak lehinize olabilecek, aynı zamanda yazılımcınızı memnun edecek bir çözüm olabilir. Yazılım haklarından feragat etmeniz. Ürettirmeyi istediğiniz yazılım eğer çok özel bir yazılım değil ve genel olarak diğer insanlarında işine yarayacaksa, yazılım haklarını tamamen üstünüze almak yerine yazılımcınıza hak teklif edebilirsiniz. İlk etapta size mantıksız gelebilir. Zaten yazılımcı yapıyor, istese kendisi yapar satar, benim söylememe gerek yok diyebilirsiniz. Ama bir yazılımcı için teknik soruları cevaplamak kolayken hangi yazılım ne kadar satar, ne sürede ne kadar gelir getirir gibi sorular çokta kolay cevaplanamayabilir. Bu yüzden eğer pazar araştırması yaptıysanız bunu yazılımcınızla paylaşarak sadece bir lisans isteyerek ya da lisans satış hakkına ortak ederek yazılımcınızla birlikte para kazanabilirsiniz. Unutmayın size özel bir yazılım, bir başkası kullanmayacaksa yazılımcı için sürümden zarar etmek demek olacaktır.
Özetle listeye akla gelmeyip müşteri tarafından az bilinen pek çok şey eklenebilir. Fakat bunlar önemlileriydi. Klasik güven, referans, tecrübe gibi şeyleri hiç yazmıyorum. Eğer bir girişim fikriniz varsa zaten böyle şeyleri çoktan yaşamış olmanız gerekiyor. Diğer aklıma gelenler kısaca şunlar :
* Esnek düşünün ve gereksiz şeylere hiç girmeyin
* Yazılımınız için müşteride olsanız sürüm planı yapın. Hepsine birden ihtiyacınız var mı ?
* Ödeme planınızı iyi yapın, üretim sürecinizi yazılımcıyla ortak planlayın.
* Test edin ! Hiçbir bilginiz olmasa da tekrar tekrar sitenizi deneyin. Eşi dostu kullanın 
* Yeni fikirlerle yazılımınızı geliştirin, güncelleyin.
* Yazılımınız için gelir-gider çetelesi tutun, kar zarar durumunuzu bilin.
Şimdilik diyeceklerim bunlar. Sizinde eklemek istedikleriniz varsa çekinmeyin.
Hoşçakalın.
maliyetlerin adam-saat hesabına göre belirlenmesi ve maliyet hesabının buna göre yapılması en doğru sonuçları veriyor. adam-saat üzerine % kar majı koyularak nihai teklif fiyatı oluşturuluyor genelde.
Öyleyse yazılım kalitesi aynı işi yaptıktan sonra farketmez gibi bir sonuç çıkmazmıydı ortaya ? Başında geçirilen saat acaba bir yazılımı gerçekten daha mı kaliteli yapacak ? Yoksa tecrübe, fikir gibi farklar nerede rol alıyor ? Bence yazılım maliyetinde belirleyici durum yazılımcı/ekip tecrübesidir. Saat maliyet belirlemek için yeter veri değildir.